Blogs

view:  full / summary

In de (juiste) houding

Posted by marijke van dijk on November 14, 2012 at 2:55 PM Comments comments (232)



foto Paul M. Walsh


Een collega verbaasde zich er ooit over dat zijn kinderen zo slecht waren in het schatten van leeftijden. Een docent van dertig bestempelden ze als oud en een bijna-zestiger werd jong gevonden. Hoe kwam dat? Zijn kinderen wisten zelf het antwoord: de dertiger maakte een vermoeide en uitgebluste indruk, terwijl de bijna zestiger energiek en enthousiast overkwam, ze had overduidelijk nog plezier in het lesgeven. De jongeren stelden dat een uitgeblust persoon nooit jong kon zijn en een energiek persoon nooit oud. In hun ogen was dat heel simpel.

 

Je lichaamshouding verklapt iets over hoe jij je voelt.

 

Voel jij je blij, fit en gezond? Het is je aan te zien. Waarschijnlijk is je lichaam ontspannen, zijn je bewegingen soepel en kwiek en kijk je opgewekt om je heen. Voel jij je daarentegen angstig en onzeker, dan zien anderen dat onmiddellijk aan je opgetrokken schouders en ineengedoken houding. Wetenschappers denken dat deze houdingen nog stammen uit de tijd dat we als oermensen in het ongerepte landschap joegen op prooien.

 

Opgetrokken schouders beschermde je er in die verre tijden bijvoorbeeld voor dat je niet door een tegenstander of wildbeest bij je strot gegrepen werd.

 

En een ontspannen en open houding liet anderen zien dat jij je onaantastbaar voelde. Hoe jij je voelt bepaalt dus jouw lichaamshouding èn gaat verder: het beïnvloedt eveneens de ander. Hoe voel jij je als er iemand met dreigende houding voor je neus staat te grommen? Laat me raden: gespannen, toch? Je moet wel heel zeker van je eigen kracht zijn om je daar niets van aan te trekken. Hoe uit deze dreiging zich? Met aangespannen spieren. De spanning van de ander pik jij op en voor je het weet staan ook jouw spieren strak en stijf. Duidelijk voelbaar en erg onhandig.

 

Minder duidelijk is het als je te maken hebt met lichte spanning. Ook dat vang jij op, maar dan zonder dat je het in de gaten hebt.

 

Dat is namelijk het mooie, maar ook griezelige van lichaamstaal. Veel ervan gaat volledig buiten je bewustzijn om.

 

Deze lichte spanning merk jij dus onbewust op en neem je over. Het zorgt ervoor dat jij je minder op je gemak gaat voelen en dat heeft weer invloed op de ander, etc.

Wanneer is er sprake van lichte spanning? Al snel! Leun je op een been of sla je je armen over elkaar? Je gelooft het misschien niet, maar je spieren moeten zich aanspannen om deze houding vol te houden. En deze lichte spanning sein je vrolijk over naar de ander. Ai!


 


Mag je dus nooit meer lekker op je ene been leunen? Nou, zo erg is ’t nu ook weer niet.

 

Lichaamstaal gaat altijd om het hele plaatje en niet om slechts een aspect.

 

Het heeft dus met meer dingen te maken, zoals hoe je kijkt, wat je zegt of simpelweg de situatie. Voel je je op je gemak en is er een klik met de ander, blijf dan gerust zo staan.

Maar er zijn soms ook minder vrolijke momenten en dan kun je met bovenstaande wetenschap je voordeel doen. Is je gesprekspartner gespannen of voelt de situatie ongemakkelijk, dan kun je proberen je houding -dus je spieren- zo ontspannen mogelijk te houden. Want in plaats van spanning sein je nu ontspanning over en dat neemt de ander (onbewust) over. Het kan de sfeer in een gesprek aanmerkelijk verbeteren.

 

Daarom staat de tweede O van het non-verbale communicatiemodel LOOPGAAS 2 (zie mijn tweede blog) voor ontspannen houding.

 

Een ontspannen houding zorgt immers voor ontspannen mensen en dat komt het contact ten goede.

 

En die jong-ogende docent van bijna-zestig? Ook zij had waarschijnlijk niet alleen een levendige houding, maar ook een ontspannen houding. Deze combi is namelijk een belangrijk ingrediënt voor een verjongingskuur. En eigenlijk is dat de belangrijkste tip van deze blog!

 

Heb je aanvullingen op wat er in deze blog staat? Ervaringen met bovenstaande? Vragen? Of een leuk verhaal over houding? Laat het weten en post een comment.

 

Volgende keer ga ik het hebben over jouw plaats in een ruimte.

 

 


Ogen in zicht

Posted by marijke van dijk on August 26, 2012 at 8:25 AM Comments comments (91)




Mensen beschikken als enige diersoort over oogwit. Het contrast dat dit oplevert met de irissen en pupillen maakt ‘t mogelijk onmiddellijk te zien waar iemand naar kijkt. Ogen spelen dan ook een belangrijke rol in het geven van info over een persoon. Waar kijkt iemand naar? Wat houdt ‘m bezig? Met andere woorden, het zegt iets over de aandacht van de ander. Dat geeft eigenlijk meteen weer waarom oogcontact zo belangrijk is: het vertelt jou of de ander belangstelling voor je heeft en zijn aandacht heeft bij het gesprek met jou.

Zonder oogcontact kun je bijna niet met iemand communiceren. Of je moet erop ingesteld zijn, zoals bij een telefoongesprek. Probeer maar eens een gesprek te voeren met iemand die jou niet aankijkt. Het voelt onaangenaam en voor je het weet verstomd het gesprek.


Oogcontact helpt je om contact te maken en te houden, maar het kan ‘t contact ook behoorlijk verstoren.

 

Er zijn namelijk allerlei ongeschreven regels voor aankijken. Dat heb je meestal niet in de gaten. Pas als iemand van deze regels afwijkt, valt ’t op. Dan voel je je bijvoorbeeld niet op je gemak bij deze persoon of vind je dat iemand zich vreemd gedraagt.

Zo zijn er zonder dat ’t je bewust opvalt regels voor hoe lang je iemand mag aankijken. Te lang aankijken bijvoorbeeld maakt de ander zenuwachtig.

 

Niet voor niets wordt er wel gezegd dat lang aankijken vaak tot twee dingen leidt: vechten of vrijen.

 

Hoeveel caféruzies zijn er niet ontstaan nadat de een vond dat de ander wel erg provocerend (lees: te lang) keek? En wat dacht je van verliefdheden? Zijn die niet opvallend vaak begonnen met een lange blik?

 

Dat lange blikken zo’n impact hebben, heeft te maken met ons territorium. Iedereen heeft een denkbeeldige ruimte om zich heen, een soort luchtbel, waarbinnen alleen intimi zich mogen begeven. Ogen dringen daar moeiteloos doorheen, waardoor langdurig oogcontact aanvoelt als een figuurlijke aanraking.

 

Elke vrouw weet precies hoe het aanvoelt als een man haar met haar ogen achtervolgt of zelfs uitkleedt.

 

Lang aankijken heeft overigens ook nog een andere bijsmaak: macht. Een docent die als eerste de blik neerslaat in een moeilijk gesprek met een leerling verliest aan gezag. Een kind dat een volwassene langdurig aankijkt vinden we al gauw brutaal, het heeft geen respect. En wat doe jij als je met je directeur spreekt? Waarschijnlijk maak je net iets minder lang en minder vaak oogcontact dan je meerdere.

 

Ook te kort aankijken of wegkijken kan een gesprek verstoren. Al gauw wordt gedacht dat iemand zich niet op zijn gemak voelt of onzeker is.

En dan zijn de regels voor oogcontact ook nog seksegebonden, cultuurgebonden en verschillen ze per persoon. Zo zullen verlegen of onzekere mensen anders met oogcontact omgaan dan zelfverzekerde types. Maar ook personen met een aan autisme verwante stoornis gaan er anders mee om.


 


Duizelt het je? Don’t worry, want al deze ongeschreven regels zijn nu juist ongeschreven omdat vrijwel iedereen ze automatisch uitvoert. En in de meeste gevallen gaat dat gewoon goed.

 

Maar je kunt er best wat bewuster mee omgaan. Hoe? Wen jezelf aan elk gesprek te beginnen met een glimlach en oogcontact voordat de woorden komen. Het helpt een open en vriendelijke sfeer te creëren.

 

Lach als je kan!

Posted by marijke van dijk on June 29, 2012 at 8:55 AM Comments comments (188)



Je ziet haar vanuit de verte al aankomen lopen. Op dezelfde stoep als jij komt ze je tegemoet. Ze heeft jou ook gezien. Dat weet je. Vraag niet waarom je dat weet, maar iets in haar oogopslag heeft jou dat verteld. Toch vermijden jullie oogcontact. Niet dat jullie elkaar niet willen zien, jullie tennissen ten slotte bij dezelfde club, maar 't is nog te vroeg. Pas als jullie elkaar bijna voorbij lopen, zoeken jullie elkaars blik en lachen even naar elkaar.


Ogen en mond zijn de vensters van onze ziel. Als je de stemming wilt peilen, kijk je allereerst en vooral naar ogen en mond.


Staan de ogen zacht? Is de mond ontspannen? Zijn de mondhoeken iets naar boven gekruld? Dan heb je van de ander niets te vrezen. Ogen en mond spelen dus een belangrijke rol in het contact met anderen.

De eerste twee letters van het LOOPGAASS-model ( = model om non-verbaal contact te maken. Zie vorige blog) staan dan ook voor de L van LACH en de O van OOGCONTACT.


Lachen doe je niet alleen met je mond. Je lacht met je hele gezicht, soms zelfs je hele lijf.


En je lacht slechts in 15% van de gevallen uit vrolijkheid. Je lacht bijvoorbeeld ook uit verlegenheid of beleefdheid, om je te verontschuldigen of een emotie te verbergen, om iemand aan te moedigen of gerust te stellen. In verreweg de meeste gevallen lach je om contact te maken of te onderhouden.

Mensen die regelmatig (glim)lachen zijn vaak ook beter in contact maken en worden meer gewaardeerd dan mensen die sporadisch lachen, zo heeft onderzoek uitgewezen. Dat is ook goed te verklaren:


Lachen werkt aanstekelijk en dat maakt dat je je verbonden met elkaar voelt.


Als contact maken je dus niet makkelijk afgaat, kun je beginnen met meer aandacht te besteden aan de lach. Maak er bijvoorbeeld een gewoonte van om elke begroeting te laten vergezellen met een glimlach. Voel je je niet in de stemming voor een lach? Dan is de beginnende glimlach wellicht iets voor jou: maak je gezicht zacht; je ogen kijken vriendelijk en je mond is ontspannen. Het geeft je niet alleen een positievere uitstraling, het verbetert je stemming ook. Lichaamstaal werkt namelijk twee kanten op. Door je vriendelijk te gedragen, treden anderen je ook meer ontspannen tegemoet, waardoor jij je weer vrolijker gaat voelen. Lichaamstaal is zodoende een krachtig middel om je leven te veraangenamen.


LOOPGAAS2

Posted by marijke van dijk on May 17, 2012 at 3:05 PM Comments comments (92)





Eigenlijk is het best frustrerend dat intimi soms beter weten wat voor een indruk je maakt op anderen dan jijzelf. Jij draagt jezelf toch altijd met je mee? Trekt dag in dag uit met jezelf op? Toch blijkt uit onderzoek dat het beeld dat mensen van zichzelf hebben lang niet altijd correct is en dat anderen je vaak beter kunnen vertellen hoe je in elkaar steekt. Hoe kan dat?

 

Dat is heel simpel: jij ziet, jij ziet wat ik niet zie

 

Oftewel: anderen kunnen jou zien. Als het goed is sta jij niet de hele dag voor de spiegel jezelf te bekijken. Je hebt dus niet in de gaten hoe jouw lichaam allerlei signalen uitzendt. Wat het voor een verhaal vertelt aan degene met wie jij optrekt. Anderen zien jou veel vaker en soms lange tijd achter elkaar. Ze zien dat jij verbaasd je wenkbrauw optrekt, horen hoe aarzelend je stem klinkt, voelen hoe jij een ferme of juist slappe hand geeft, ruiken je lichaamsgeur of je nieuwe parfum, bewonderen het bewegen van je achterkant, genieten van je gewapper met je handen en ergeren zich aan het gepulk aan dat puistje of je onderuitgezakte houding. Kortom, zo zijn er een heleboel dingen die jij niet van jezelf weet en anderen wel. En zij trekken daar al dan niet bewust soms akelig rake conclusies uit.

 

Best goed om te weten. Want weten is een kans om iets te ondernemen

 

Weet jij hoe je overkomt? Weet jij waar jouw kracht ligt? En weet jij wat nog best voor verbetering vatbaar is? Soms is het goed om feedback te vragen aan iemand bij wie je je veilig voelt. En dan te kijken of je je uitstraling kunt verbeteren. Want door je lichaamstaal net iets aan te passen, kun je vaak veel bereiken.

 

Uitstraling verbeteren? Kan dat? Ja! De vraag is meer: hoe?

 

Want als het gaat om non-verbale communicatie zijn er zoveel aspecten waar je op moet letten. Hoe zet je bijvoorbeeld in contacten je lichaam op een succesvolle manier in? Het LOOPGAAS2-model kan je daarbij behulpzaam zijn. In dit model staat elke letter voor een belangrijk aspect van non-verbaal contact maken èn houden. Zo staat de eerste letter, de L, voor Lach; de tweede letter,de O, voor Oogcontact, enzovoorts (zie onderstaand kader).

 

Als je aan alle aspecten aandacht besteedt, neemt de kans dat contact soepel verloopt aanzienlijk toe. Stap voor stap kun je hiermee je lichaamstaal oefenen. En het is in vrijwel elke situatie toepasbaar.


In de komende blogs zal ik meer vertellen over de letters van LOOPGAAS2 en hoe je dit in praktijk kunt brengen. Duurt het je allemaal te lang of wil je alle ins en outs weten over LOOPGAAS2? Dat kan. In onze boeken Contact maken of Contact maken op school (Tom Boves & Marijke van Dijk) is uitgebreid ingegaan op het model. Deze boeken zijn eigenlijk geschreven voor het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs, maar tot onze vreugde blijken beide boeken ook aan te slaan bij ouders van jonge kinderen en pubers. En dat begrijpen we ook wel, want eigenlijk kun je de non-verbale en verbale (gespreks)modellen in elke situatie toepassen, of je nu met je puber optrekt, een sollicitatiegesprek voert, op een feestje staat of de loodgieter over de vloer hebt.



 

 









I have a dream

Posted by marijke van dijk on April 14, 2012 at 3:40 PM Comments comments (102)

 


Je hebt van die mensen die bij binnenkomst alle aandacht naar zich toetrekken. Je ziet iedereen even z’n adem inhouden en rechter gaan zitten. En je merkt hoe de ruimte zich vult met vriendelijke verwachtingsvolle gezichten, in de richting van de persoon in kwestie. Charisma noemen ze dat. Weet jij waarover ik het heb?


En heb jij dat nou ook? Dat knijpende gevoel in je maag?


Het besef dat dat voor jou nooit is weggelegd? Dat jij altijd een plek aan die vreeeselijke saaie zijlijn zal innemen?

Ik kende dat meer dan goed. Altijd voelde ik me buitengesloten. Er net niet bijhoren. Een leuke vulling voor feestjes.

En bijna had ik me erbij neergelegd.


Zo ben ik nu eenmaal!


Hoeveel mensen roepen dat regelmatig?

Een heleboel, zo heb ik gemerkt. En ik riep het ’t hardst van allemaal. Totdat ik toegaf aan mijn fascinatie voor lichaamstaal. Vier jaar lang heb ik docenten in het primair en voortgezet onderwijs in hun klas geobserveerd en geïnterviewd. Wat doen de toppers nu zo anders dan hun minder gevierde collega’s, wilde ik weten. En erg belangrijk: is hun ‘gave’ te leren?

Ik ontdekte dat lichaamstaal een belangrijke sleutel is voor succes. Niet alleen in het onderwijs, maar in het hele leven. En dat je je uitstraling wel degelijk kunt verbeteren. Misschien word je nooit een Obama of Mandela, maar who cares als je leven rijker wordt en alles minder moeite kost?


Ik kan me nog het moment herinneren dat ik over straat liep en dacht… wat heb ik nu?!


Is die lach echt voor mij? Het was voor het eerst dat ik na langdurig oefenen voor de spiegel mijn pas verworven kennis life in praktijk durfde te brengen.

Vanaf die tijd is mijn leven verbeterd. Contact maken gaat me makkelijker af en geeft me energie in plaats van dat het me energie kost. Mijn zelfvertrouwen is enorm toegenomen en de onrust in mijn binnenste heeft plaatsgemaakt voor de solide rust van de zekerheid. Het leven is mooi tegenwoordig.


I have a dream


Is het niet zonde om deze ervaring uitsluitend voor mezelf te houden? Dat begon ik me steeds vaker af te vragen. Wat is nu mooier dan met anderen de ontspanning van de juiste lichaamstaal te delen?

Daarom heb ik er mijn beroep van gemaakt. Nu verzorg ik alweer heel wat jaren trainingen over lichaamstaal en de juiste mindset, geef ik lezingen en begeleid ik mensen individueel.

Zo zijn mijn dromen zoeter dan ooit.


Rss_feed